Hoe de kwaliteit van onze haardaccessoires beoordelen?

Vrijwel alle haardaccessoires op onze website zijn oud of antiek. Als een haardaccessoire beschadigd is, laten we zoveel mogelijk detailfoto's daarvan zien. Indien relevant, maken we gebruik van de volgende kwalificatie voor de conditie van onze haardaccessoires:

***: Deze haardaccessoires zijn in een zeer goede staat, maar tonen (eventueel) lichte slijtage in overeenstemming met de leeftijd en het gebruik. Nog steeds 100% geschikt voor gebruik in een open haard. 

**: Deze haardaccessoires hebben duidelijke tekenen van slijtage en mogelijk lichte structurele gebreken. Nog steeds 100% geschikt voor gebruik in een open haard. 

*: Deze items vertonen structurele gebreken die de functionaliteit beinvloeden. Een voorbeeld is een haardtang waarvan het mechanisme dusdanige rek kent dat de uiteinden langs elkaar kunnen bewegen. Een haardplaat in deze classificatie kan nog wel in een gashaard of decoratief gebruikt worden.

Mocht u aanvullende informatie over de kwaliteit of de indeling van een specifieke haardaccessoire willen, aarzel dan niet om het ons te vragen.

 

Kan ik een haardplaat met scheur nog gebruiken?

Sommige gebruikte haardplaten hebben één of meerdere scheurtjes of scheuren. Bij normaal gebruik van een haardplaat (d.w.z. niet een groot of continu vuur) zullen deze scheuren de functie van de haardplaat niet belemmeren. Normaal gesproken zullen ze ook niet verder scheuren.  

Indien u bij voorkeur grote vuren (met flinke boomstammen en hele dagen achtereen) stookt, kunt u beter voor een zeer dikke plaat kiezen met weinig tot geen bestaande scheuren. Anderzijds, kan elke haardplaat oververhit raken en scheuren indien grote vuren voor dagen achtereen doorgaan.

 

Hoe de kwaliteit van een haardplaat beoordelen?

Uiteraard kunnen wij geen 100% garantie geven voor bovenstaande classificaties. Maar als een plaat uit 1700 reeds eeuwen met een scheurtje heeft overleefd is de kans niet groot dat dit op korte termijn wel gaat gebeuren. 

Maakt u zich verder geen zorgen over roest. Alhoewel gietijzer op zich niet erg roest, is enige roest op de voorkant of achterkant van een haardplaat normaal en heeft geen enkele invloed op de kwaliteit van de haardplaat.

Vaak lopen er horizontale of verticale strepen over oude haardplaten. Dit zijn geen scheuren, maar de afdrukken van de planken waar vroeger de mal mee gemaakt werd (zie onderstaande foto). Deze mal werd onder druk in het zand gezet, waarna het gietijzer in de afdruk werd gegoten. Deze strepen zijn dus vaak één van de tekens dat de plaat nog op de tradionele wijze in het zand is gegoten (d.w.z. het is een origineel, geen reproductie). 

 

Antieke houten mal voor een haardplaat

 

    

Waarom zijn sommige haardplaten bruin en anderen zwart?

Als een oude of antieke haardplaat een mooie bruine patina van roest heeft, hebben we de neiging om die te conserveren;  dan blijft de haardplaat bruin. In alle andere gevallen zijn onze haardplaten behandeld met kachelpoets waardoor ze een zwarte / grijsachtige kleur hebben. Mocht u echter een bruine haardplaat liever in het zwart geleverd hebben, dan is dat altijd mogelijk. Andersom is dat niet mogelijk; een zwarte haardplaat kan niet meer meer met een roestkleurige patina geleverd worden. U moet zich daarbij beseffen dat bij gebruik in de haard het centrale deel van een haardplaat toch weer zwart wordt.

 

Waarom zijn sommige haardplaten zwart en anderen grijs?

De meeste van onze zwarte / grijzige haardplaten zijn behandeld met kachelpoets. De kleurvariaties op de foto's van de website hangen grotendeels af van de lichtinval op de haardplaat. Een haardplaat in fel licht of zonlicht zal er grijs uitzien, terwijl minder sterk licht de haardplaat zwart toont.

 

Welke voorzorgsmaatregelen bij het stoken?

Belangrijkste tip voor het gebruik van een haardplaat is dat u een haardplaat in koude toestand gelijdelijk heet laat worden (doorgaans aan het begin van het stookseizoen, of als u 1 à 2 weken niet gestookt heeft). Dit betekent dat u de haard aan het begin van het seizoen stookt met een beperkt vuur. Als de plaat in koude toestand geconfronteerd wordt met een zeer heet vuur kan hij een zogeheten ‘thermoshock’ krijgen en gaan scheuren. Om dezelfde reden dient u het vuur nooit met water te doven. 

  

Werken haardplaten echt?

Het uitstralende effect van een haardplaat is direct voelbaar. De warmte van een haard zonder haarplaat valt vaak enorm tegen. Deze warmte van een vuur is vooral stralingswarmte en juist die straling wordt enorm versterkt door de gietijzeren haardplaat. Hoe zwaarder de plaat, hoe sterker dit stralingseffect en hoe langer de haardplaat blijft stralen als het vuur minder wordt. Een dikke haardplaat die een hele dag gestookt is, zal de volgende ochtend vaak nog steeds een zachte, rustige warmte uitstralen.

Als het vuur met dikke houtblokken gestookt is, kun je de volgende ochtend het vuur met de smeulende resten en een stuk krantenpapier weer opstarten. 


Radiator-effect: hoe efficiënt is een haardplaat?

Het rendement van een open haard door luchtverwaming is ongeveer 10% en met een haardplaat kan dat verbeteren tot 15%. Dit is minder efficiënt dan een kachel of inzethaard, maar efficiëntie is een ingewikkeld concept voor een open haard. De meeste efficiëncy metingen richten zich uitsluitend op het verwarmen van lucht. Een open haard is (en was) nooit bedoeld voor luchtverwarming. Een open haard met een haardplaat werkt als een straalkachel. Maakt u zuch daarbij ook geen zorgen over het vaak genoemde effect van een koude lucht stroom richting een haard, de haardplaat compenseert deze (meer dan voldoende) met stralingswarmte rond de haard. En heeft dat gedaan sinds de 15e eeuw. De beste manier om het effect van een haard te meten is of je de thermostaat omhoog of omlaag moet draaien.

En vergeet niet -- een openhaard mag dan minder efficiënt zijn dan een kachel of inzethaard, er bestaat geen vervanging voor de warmte en de aangename, gezellige sfeer en stijl die een haard in je huis brengt. 

 

Welke maat haardplaat past in mijn open haard?

Hoe groot een plaat moet zijn hangt af van de omvang van de haard, uw smaak en van de omvang van uw haardvuren. Een zo groot mogelijke plaat biedt de meeste bescherming van de achterwand en heeft het grootste radiatoreffect.

Het is vaak mooier om in een rechthoekige haard niet de volledige achterwand op te vullen, maar 5 tot 10 cm aan weerszijden en bovenkant open te laten. In een schuin toelopende haard is het vaak juist wel mooier om de achterwand zoveel mogelijk op te vullen met de haardplaat. Maar het blijft natuurlijk een kwestie van uw persoonlijke smaak. Een goede manier om een haardplaat van een bepaalde grootte en vorm vooraf in uw haard te visualiseren, is om een zwarte vuilniszak of stuk karton van die maat en vorm in uw open haard te bevestigen.

 

Haardplaten te koop in showroom Amerongen

 

Welke stijl haardplaat past in mijn open haard?

Een keuze voor een bepaalde haardplaat kan een persoonlijke betekenis voor iemand hebben, of het kan de overheersende stijl van een huis volgen. Op onze website vindt u onder de rubriek "Stijl" (in het menu aan de linkerzijde) haardplaten en haardbokken die corresponderen met de verschillende stijlperiodes. Het is belangrijk dat de haard, zijn omgeving en haardplaat bij elkaar passen. Ook de combinatie van een haardplaat, vuurbokken en rooster verdient aandacht. Een mooie haardplaat en een paar mooie haardbokken kunnen samen toch een onaantrekkelijk geheel vormen. Of de haardbokken kunnen de aandacht van een prachtige haardplaat afleiden. In een andere situatie kunnen twee ogenschijnlijk saaie items goed passen bij de haard en zijn omgeving.

 

Hoe moet ik een haardplaat installeren?

De haardplaat kan in principe gewoon neergezet worden tegen de achterwand. Om te voorkomen dan de plaat omvalt (NB: gietijzer breekt bij vallen), is het raadzaam één of twee haakjes aan de bovenkant in de muur vast te maken. Dit kan met een gewone plug en haak, aangezien de muur boven de plaat normaal gesproken niet heel heet wordt. Ook verkopen wij verschillende soorten speciale bevestigingsbeugels voor dit doel (zie onder Haardaccessoires). 

Soms is het mooier om een plaat iets hoger te plaatsen om hem beter in het zicht te houden. Dit kan gebeuren door de plaat op vuurvaste stenen te plaatsen, of ook met onze speciale bevestigingsbeugels (zie onder Haardaccessoires).

 

Hoe moet ik een haardplaat onderhouden?

Een vuur produceert altijd roet. U kunt de roet van een haardplaat verwijderen met een staalborstel. Eventueel kan de plaat dan opgeknapt worden door hem in de kachelpoets te zetten. Kachelpoets is bij iedere doe-het-zelver te verkrijgen. Realiseer u wel dat dit onderhoud alleen estetisch is en onnodig voor de instandhouding van de haardplaat.

 

Hoe behandelen voor gebruik als spatscherm?

Haardplaten worden veel gebruikt als spatscherm boven het fornuis. De meeste van onze zwarte / grijzige haardplaten zijn behandeld met kachelpoets voor het gebruik in een haard. Vraagt de functie als spatscherm een andere behandeling van de haardplaat? Onze klanten die de plaat met kachelpoets gebruiken als spatscherm hebben daar doorgaans weinig problemen mee. Ze geven aan hem gewoon schoon te maken met water en zeep. In eerste instantie adviseren wij daarom om de haardplaat gewoon te gaan gebruiken zoals hij geleverd is en te zien of dat voor u werkt. U kunt de haardplaat altijd in een later stadium nog behandelen met was of verf.

Behandeling met verf (of was): 1. Verwijder de kachelpoets met een doek met warm water of benzine. 2. Maak de haardplaat weer droog om te voorkomen dat hij gaat roesten. 3. Spuit de plaat met grondverf/primer 4. Spuit de haardplaat met verf in de gewenste kleur. (Verf de haardplaat niet met een kwast, dit leidt namelijk tot een dikke verflaag die de scherpte en schoonheid van de tekening van de haardplaat vermindert.)

Mocht de haardplaat niet met kachelpoets behandeld zijn, dan de losse roest verwijderen met een staalborstel. Vervolgens kunnen bovenstaande stappen 3 en 4 gevolgd worden.

 

Haardplaat als spatscherm

 

Hoe installerren als spatscherm?

U kunt elk type haardplaat installeren met onze montagebeugels (voor stenen muren) of met standaard metalen beugels met schroeven (voor gipsplaten en regelwerk). Dit kan zowel bij een nieuwe als een bestaande tegelwand. Nadeel van deze oplossing is dat de beugels zichtbaar blijven.

Bij een nieuwe gipswand is een robuuste oplossing om "L" beugels aan de achterkant van de haardplaat te lassen en die aan het regelwerk te bevestigen.

Een alternatief kan zijn om de haardplaat in een uitsparing van het tegelwerk te bevestigen met een hoogwaardige constructie lijm (geschikt voor gietijzer). Deze optie is mogelijk voor haardplaten die niet te zwaar zijn.

Een andere optie is het schroeven van een aluminium beugel aan het regelwerk waar de haardplaat op steunt, en de haardplaat met een hoogwaardige constructie lijm (voor gietijzer) aan de muur te bevestigen. De beugel zal het gewicht te dragen, de lijm zal het vallen tegengaan.

Natuurlijk kunt u ook gaten in de haardplaat boren en de plaat met schroeven aan de muur bevestigen aan een bestaande of een nieuwe muur. De gaten kunnen altijd worden gerepareerd met wat kit of pasta.

 

Antieke haardplaat als een spatscherm